Showing 36736 results

Nótaí taighde agus ábhar eile a bhaineann leis an nGaeilge sa chóras oideachais atá san fhoshraith seo, ar cuireadh i dtoll a chéile iad do leabhar Uí Shúilleabháin, “Cath na Gaeilge sa Chóras Oideachais 1893-1911”, a foilsíodh in 1988. Áirítear leis an páipéar "An tOireachtas: nua-oideas na hÉireann", le Peadar Ó Ceallaigh 1942, agus polasaithe oideachais éagsúla (G60/24/6/1); nótaí maidir le Féile na nUile Naomh 1940 agus Scéim Saoire na Gaeltachta 1967 (G60/24/6/2) chomh maith le hailt faoi choláistí samhraidh Gaeilge (G60/24/6/3).

Baineann ábhar san fhoshraith seo le hoibleagáidí Chonradh na Gaeilge mar fhostóir agus tá cáipéisí ann maidir le Sábháilteacht, Sláinte agus Leas ag an Obair (G60/8/7/1); Ráiteas Sábháilteachta an Chonartha (G60/8/7/2) agus ábhar ar shochair mháithreachais agus polasaí sóisialta (G60/8/7/3).

Bhunaigh Conradh na Gaeilge Ógras i 1969 chun deis a thabhairt do dhaoine óga idir 13 agus 19 mbliana d’aois teacht le chéile agus páirt a ghlacadh i gclubanna óige trí Ghaeilge. Is éard atá san fhoshraith seo ábhar a bhaineann leis an eagraíocht Ógras agus tá sé roinnte in 8 bhfo-fhoshraith agus comhad: Brainsí agus Ballraíocht (G60/11/6/1); Airgeadas (G60/11/6/2); Coistí (G60/11/6/3); Imeachtaí agus comórtais (G60/11/6/4); Foireann (G60/11/6/5); Ábhar Bolscaireachta (G60/11/6/6); Bunreacht (G60/11/6/7) agus Comhfhreagras (G60/11/6/8).

Sa chomhad seo tá dréacht-bhunreacht do “Óg-Ghluaiseacht na Gaeilge”.

Is éard atá san ábhar sa chomhad seo gearrthóga a bhaineann le heagraíochtaí agus le scéimeanna óige, agus eolas lena n-áirítear leabhrán “Eolaí don Óige” ina gcuirtear síos ar eagraíocht den sórt sin a bhunú agus a rith.

Baineann an tsraith seo le litríocht, filíocht agus scríbhneoirí na Nua-Ghaeilge agus áirítear léi dréachtscripteanna agus aistí, beathaisnéisí agus cuntais iarbháis scríbhneoirí; nithe a bhaineann le comórtais agus gradaim; doiciméid a bhaineann le féilte agus le seoltaí leabhar; agus ábhar a bhaineann le hiriseoireacht na Gaeilge.

[Nóta ón gCartlannaí: Bíodh is gur fótachóipeanna de dhoiciméid a théann siar chomh fada le 1883 roinnt de na míreanna sa tsraith seo, is ón doiciméad bunaidh is luaithe a tógadh an réimse dátaí atá tugtha anseo.]

An Caomhnóir; Cumas Teo.; An Ghaeltacht Beo; Dúchas; Nuacht Chorc Dhuibhne; Nuachtlitir Iorras Aithneach; Pobal (nuachtlitir an Ghaelárais Doire)

Tag / Ref: G60/32/8/6

Tá comhfhreagras agus síntiúis a bhaineann le hirisí agus le nuachtlitreacha éagsúla, mar aon le samplaí de nuachtlitreacha ó bhrainsí réigiúnacha Chonradh na Gaeilge san fhoshraith seo.

Is éard atá sa chomhad seo cóip amháin de nuachtán Shinn Féin, an 22 Feabhra 1913.

Baineann an tsraith seo le hobair thaighde Dhonncha Uí Shúilleabháin, ar fear é a chaith blianta fada i gConradh na Gaeilge (CnaG) agus a bhí ina Ard-Rúnaí ar an eagraíocht in 1955 agus ina Uachtarán ar an Oireachtas an bhliain chéanna. Scríobh sé roinnt leabhar faoi CnaG, ina measc “Scéal an Oireachtais”, “Conradh na Gaeilge i Londain 1894-1917”, “Na Timirí i ré tosaigh an Chonartha” agus “Cath na Gaeilge sa Chóras Oideachais 1893-1911”. Tá go leor den taighde a rinne sé do na leabhair sin le fáil sa tsraith seo. Rinneadh foroinnt ar an tsraith seo bunaithe ar thopaicí a chuid taighde, agus ina measc tá luathstair Chonradh na Gaeilge; An Claidheamh Soluis [céad nuachtán CnaG]; an Ard-Fheis [comhdháil bhliantúil CnaG]; an tOireachtas; Drámaíocht; Oideachas; timirí agus teagascóirí taistil; [CnaG i] Londain; agus Pádraig Mac Piarais. Comhfhreagras agus gearrthóga is mó atá inti. Baineann foshraith eile leis an tréimhse ama a chaith sé mar Ard-Rúnaí agus is comhfhreagras atá i gceist leis sin.

Bailitheoir ephemera agus grianghraf a bhain le CnaG a bhí in Ó Súilleabháin chomh maith. D’úsáid sé iad ina chuid leabhar agus tá siad scaipthe anois fud fad an bhailiúcháin.